جليل عرفان منش
138
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
بزرگى دارد . قبر امام در داخل زاويهاى است كه مدرسه و مسجدى در آن وجود دارد و اين عمارتها همه با سبكى بسيار زيبا و مليح ساخته شده و ديوارهاى آن كاشى است . روى قبر ضريحى چوبى قرار دارد كه سطح آن را با صفحات نقره پوشيدهاند . از سقف مقبره قنديلهاى نقره آويزان است . آستان در قبر هم از نقره است . پردهء ابريشم زردوزى از در آويخته و داخل بقعه با فرشهاى گوناگون مفروش كرديده است . روبروى قبر امام عليه السّلام ، قبر هارون الرشيد واقع شده كه آن هم ضريحى دارد و شمعدانها روى قبر گذاشتهاند و مردم ، مغرب گور وى را به علامت شمعدانها كه دارد بازمىشناسند . هنگامى كه شيعيان « 50 » وارد بقعه مىشوند قبر هارون را به لگد مىزنند و به امام رضا عليه السّلام سلام مىفرستند . « 51 » بنا به گفتهء لسترنج ، حمد اللّه مستوفى در قرن هشتم از اولين كسانى است كه سناباد را « مشهد » ناميد و از آن زمان تا كنون آنجا را همچنان مشهد ، يعنى جايگاه شهادت حضرت امام رضا عليه السّلام مىنامند . قزوينى در آثار البلاد مىنويسد : امام رضا عليه السّلام و هارون الرشيد هر دو در زير يك گنبد مدفون شدهاند ولى مأمون حيلهاى به كار برده و به دستور او هارون الرشيد را در قبرى مدفون كردهاند كه به نام حضرت رضا است و حضرت رضا عليه السّلام را در قبرى مدفون ساختهاند كه به نام هارون است ، امّا اهالى سناباد كه از شيعياناند ، قبرى را كه معتقدند متعلق به حضرت است كاملا آراستهاند . « 52 » ورود حضرت عليه السّلام به ده سرخ ده سرخ يا قرية الحمراء نام دهكدهاى است كه در مسير راه نيشابور به طوس قرار داشته است . اين منطقه كه هم اكنون به فاصلهء تقريبى 55 كيلومترى قدمگاه است در
--> ( 50 ) - در متن « رافضيان » آمده است . ( 51 ) - ابن بطوطه ، سفرنامه ، 1 / 441 . ( 52 ) - لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 16 - 415 ؛ حمد اللّه مستوفى ، نزهة القلوب ، ص 186 ؛ قزوينى ، آثار البلاد ، 2 / 262 ؛ مقدسى ، احسن التقاسيم ، ص 319 ، 333 ، 352 .